Idirbhliain Nuálaíoch i nGaeltacht na nDéise seolta ag an gCoimisinéir Teanga, Rónán Ó Domhnaill

January 27, 2016

An Coimisinéir Teanga: Rónán Ó Domhnaill

D’fhreastail slua mór, ó chian agus ó chóngar ar ócáid stairiúil i gColáiste na Rinne Dé Sathairn 16 Eanáir 2016 seo caite, nuair a sheol an Coimisinéir Teanga, Rónán Ó Domhnaill, Idirbhliain i nGaeltacht na nDéise.

D’fháiltigh an Dr Mícheál Ó Drisleáin, Leas-Bhainisteoir Choláiste na Rinne roimh an gCoimisinéir Teanga agus thug Liam Suipéil Bainisteoir Choláiste na Rinne cur síos gonta ar stair an Choláiste ó bunaíodh é ag tús an chéid seo caite. Ag trácht dó ar an Idirbhliain nua a bhí le seoladh dúirt sé go raibh

‘áiseanna den chéad scoth anseo i gColáiste na Rinne, a chuireann ar ár gcumas freastal ar lucht na hIdirbhliana go héifeachtach’ agus luaigh go raibh ‘an Coláiste ag coinne go mór leis an Idirbhliain seo i nGaeltacht na nDéise a chur chun cinn i gcomhpháirtíocht le Meánscoil San Nioclás a bhfuil dlúthcheangal láidir, fónta againn léi le fada an lá, chun leanúint leis an dea-obair atá ar siúl ag Coláiste na Rinne ag caomhnú oidhreacht agus chultúr mhuintir na nDéise leis na cianta cairbreacha.’

Ina dhiaidh sin thug Séamus Ó Cadhain, Príomhoide Mheánscoil San Nioclás cur síos ar Chlár an Chúrsa Idirbhliana agus leag sé béim ar an tábhacht a bhaineann le

‘dea-cháil na Meánscoile agus Choláiste na Rinne mar dhá institiúid oideachais a sholáthraíonn taithí iomlánaíoch ar ardchaighdeán do dhaltaí.’ Lean sé air a rá go dtuigeann ‘an dá institiúid an ról lárnach atá acu i nGaeltacht na nDéise agus tá siad tiomanta do leas an phobail áitiúil, don Ghaeltacht agus don Ghaeilge’.

Tá seisean go láidir den tuairim ‘go bhfuil Idirbhliain eisceachtúil nuálaíoch á tairiscint ag Meánscoil San Nioclás i gcomhpháirtíocht le Coláiste na Rinne agus go bhfeictear sa togra seo teacht le chéile mórán de bhuanna ilghnéitheacha Ghaeltacht na nDéise, a chuirfidh neart leis an Idirbhliain cheannródaíoch seo agus a leagfaidh bunchloch dhaingean fúithi’.

Cuireadh na múrtha fáilte roimh Rónán Ó Domhnaill ansin agus é ag tréaslú ‘cur chuige spreagúil, iomlánaíoch’ an tionscnaimh seo le Meánscoil San Nioclás agus le Coláiste na Rinne. Dúirt An Coimisinéir Teanga go mbainfeadh na daltaí idir thaitneamh agus thairbhe as an Idirbhliain ildánach seo i nGaeltacht na nDéise, cois mara thoir sa Rinn: 

‘Cuirfidh an taithí seo lena bhforbairt phearsanta mar aosaigh óga agus mar shaoránaigh óga agus músclóidh sé iontu, chuile dhuine acu, meas agus cion ar an nGaeilge agus ar an dúchas’. 

Agus áiseanna iontacha Choláiste na Rinne agus réimse leathan na gcúrsaí agus na ngníomhaíochtaí a bhíonn ar siúl ann ar son na Gaeilge á moladh go hard aige, dúirt an Coimisinéir Teanga go mbíodh 

‘Coláiste na Rinne ariamh ar dtús cadhnaíochta i mbearta fónta nuálaíocha ar son na Gaeilge ‘agus dúirt cé gurbh ‘iomaí constaic agus dúshlán a thug Coláiste na Rinne aghaidh air ó chroch Pádraig Ó Cadhla clár dubh…..i mBaile na nGall ag fíorthús an chéid seo caite, nár chlis riamh ar an bhfís sin ná ar a misneach’. 

Ag labhairt leis ar an nGaeltacht mar a bhíodh nuair a bunaíódh Coláiste na Rinne, luaigh sé ‘gur shín Gaeltacht na nDéise chomh fada siar le Baile Mhic Códa i gCo Chorcaí agus chomh fada thuaidh leis an gCaisleán Nua i gCo Thiobraid Árann’ ag an am sin agus ‘gur éachtach gur anseo a mhair an Ghaeilge i mbéal an phobail. Níl aon dabht ach go raibh baint an-mhór ag Coláiste na Rinne leis an éacht sin’. 

Mhol sé an Coláiste mar gurbh é a ‘chuir ainm na Gaeltachta bige seo in airde fud fad na hÉireann agus níos faide i gcéin. Chonaiceadar an luach san oidhreacht chultúrtha a bhí i dtaisce na teanga sin. Spreag sé sin misneach in áit an éadóchais’ a dúirt An Coimisinéir Teanga.

Beidh sé i gceist leis an Idirbhliain nua seo ag Coláiste na Rinne i gcomhair le Meánscoil san Nioclás, go mbeidh daltaí ag cur fúthu i gColáiste na Rinne chun feabhas a chur ar a gcuid Gaeilge i gcroílár Ghaeltacht na nDéise. Clárófar daltaí mar dhaltaí na Meánscoile agus leanfaidh siad cúrsaí acadúla agus curaclaim de réir chlár idirbhliana na Meánscoile. Cuirfear lóistín iomlán ar fáil do dhaltaí i gColáiste na Rinne cúig oíche sa tseachtain agus is ansin a thabharfaidh siad faoin iliomad cúrsaí seach-churaclaim tar éis uaireanta scoile. Beidh socrúchán oibre cheithre seachtaine mar chuid dhílis den chlár iomlán seo. Tapófar gach deis chun cúrsaí spóirt, cúrsaí oirfide, turasanna agus imeachtaí a eagrú agus a roinnt le daltaí na Meánscoile, a rachaidh chun tairbhe agus chun leasa an dá dhream.

‘Tá an-éileamh ar a mhacasamhail de chúrsa ‘ dar le Liam Suipéil, Bainisteoir Choláiste na Rinne ‘agus ó bunaíodh Scoil na Leanaí in 1919 bíonn Coláiste na Rinne lárnach agus gníomhach i nGaeltacht na nDéise chun gach iarracht a dhéanamh easnaimh sa mhargadh a líonadh agus cúrsaí a chur ar siúl do dhaoine gur mian leo an Ghaoluinn a fhoghlaim’ 

Is trí mheán na Gaeilge go hiomlán a reachtálfar clár na hIdirbhliana seo agus tabharfar gach tacaíocht do dhaltaí, chun cabhrú leo ar a gcúrsa teanga. Leanfar leis an gcúrsa aitheanta TEG (Teastas Eorpach sa Ghaeilge) le deimhin a dhéanamh de go dtabharfar dúshlán do dhaltaí a mianach a bhaint amach ag an leibhéal cuí. Eagrófar ceardlanna sna meáin agus i léiriúchán scannáin / teilifíse mar chuid lárnach den chúrsa.

Leag Séamus Ó Cadhain, Príomhoide Mheánscoil San Nioclás béim ar thábhacht agus ar bhuntáistí aitheanta an Tumoideachais don fhoghlaimeoir Gaeilge agus ‘mar a chumasaítear an dalta tríd a leithéid de thaithí, taithí a chuireann go mór lena fhorbairt phearsanta, acadúil agus shóisialta go fadtréimhseach’.

Beidh an Idirbhliain ildánach seo an-oiriúnach go deo do dhaltaí a bheidh ag tabhairt faoi scrúdú Gaeilge na hArdteistiméireachta agus do dhéagóirí gur suim leo an Ghaeilge, cúrsaí cultúrtha agus oidhreachta. D’oirfeadh sé go seoigh do dhaltaí a mbeadh suim acu gairmeacha beatha a leanúint i réimsí an oideachais, an dlí, na meán, na hiriseoireachta, na teangeolaíochta agus an aistriúcháin agus i ngairmeacha eile nach iad.

Ag tagairt dó d’Oireachtas na Samhna ó chianaibh agus ar an tuarascáil a sheol sé faoi Nua-chainteoirí na Gaeilge, luaigh An Coimisinéir Teanga, Rónán Ó Domhnaill ‘gur chuimnigh na daoine seo ar uair nó ar ócáid chinniúnach ina saol a mhúscail ina gcroíthe cion agus dílseacht don teanga agus a mhúscail iad le cur lena gcumas sa teanga sin agus feidhm phraicticiúil a chruthú di ina saol, mar theanga bheo’.

Dar leis go mbeidh an Idirbhliain seo i nGaeltacht na nDéise mar cheann de mhórócáidí cinniúnacha na ndaltaí seo agus ghuígh sé gach rath agus beannacht ar an gcúrsa:

‘go raibh líon mór de chainteoirí Gaeilge amach anseo a bheidh ag smaoineamh siar le cion agus le comaoin ar an tréimhse iontach, aoibhinn sin a chaitheadar anseo ar an gcúrsa Idirbhliana, ar na cairde a rinneadar, ar an fhoghlaim a rinneadar, mar cheann de na heachtraí móra ina n-óige’.

Tá an-éileamh ar áiteanna ar an gcúrsa Idirbhliana seo cheana féin, ach tá líón áirithe d’áiteanna fós ar fail.

Tuilleadh Eolais agus foirmeacha iarratais ar fáil ar www.anrinn.com

Fón: (058) 46128

Ríomhphost: eolas@anrinn.com

Go back